نوعى پرداخت زكات اندوخته‌هاى بدن است كه پيامبر اكرم فرمود : « لكل شيء زكات و زكات الجسد الصوم » همچنين روزه‌دارى به عنوان كفاره برخى از گناهان و لغزشها در اسلام توصيه شده و معمول است . معمولا بيشترين مطالعاتى كه در مورد اثر نخوردن غذا توسط محققين صورت گرفته نزد افرادى بوده است كه به طور مستمر و چند روز متوالى از خوردن غذا خوددارى كرده ولى آب به اندازه‌ى دلخواه مصرف مىكرده‌اند ، لذا نتايج به دست آمده را ممكن است نتوان بر آثار ناشى از روزه‌دارى اسلامى منطبق نمود ولى چون در سالهاى اخير نيز تحقيقاتى در زمينه‌ى روزه‌دارى اسلامى انجام شده است ، لذا تغييرات به دست آمده در افراد مورد مطالعه را تا حدودى مىتوان به عنوان ملاكهاى ارزيابى شده مشخص كرد . كه در اينجا خلاصه‌ى يك بررسى تحقيقى منتشر شده در شماره‌ى 10 و 11 مجله‌ى طب و تزكيه سال 1373 تحت عنوان « روزه و سلامتى » نقل مىشود . در اين مطالعه نيز ابتدا اثر روزه را بر سوخت‌وساز مواد غذايى نشاسته‌اى و چربى ارزيابى كرد و به نحوى كه خلاصه‌ى آن در زير آمده گزارش شده است : الف - در متابوليسم مواد نشاسته‌اى : 12 تا 24 ساعت پس از صرف آخرين غذا تغييرات زير در خون ديده مىشود . ميزان گلوكز خون مختصرى كاهش مىيابد در حالى كه ورود اسيدهاى آمينه به خصوص آلانين گلوتامين و گليسين در خون و غلظت اسيدهاى آزاد چرب سرم افزايش مىيابد . در آغاز روز كاهش مختصر مقدار گلوكز خون تا حدود 60 تا 70 ميلى گرم درصد ديده مىشود ، ولى پس از آن به علّت افزايش گلوكزنئوژنز و كاهش سنتزگليكوژن و كاهش گليكوليز در كبد ، قند خون ثابت مىماند ، البته كودكان 1 تا 9 ساله با نخوردن غذا به مدت 24 ساعت دچار هيپوگليسمى مىشوند . در اين بررسى ديده شده است كه گلوكز خون در روزهاى اول به مقدار كمى كاهش پيدا مىكند ولى در روز بيستم تا حد طبيعى افزايش مىيابد و در روز بيست و نهم مقدار گلوكز خون كمى بيشتر از روزهاى قبل از روزه‌دارى مىشود . ازاين‌رو به نظر مىرسد ذخاير گليكوژن كبدى همراه با درجاتى از گلوكونئوژنز عوامل اصلى ، براى حفظ ثبات قند خون هستند . هرچند نوسانات قند خون به عادات غذايى و تفاوتهاى فردى در مكانيسم سوخت‌وساز مواد غذايى نيز ارتباط دارد . ب - در متابوليسم چربيها : غلظت كلسترول و ترى گليسريدها در روزهاى اول روزه‌دارى كاهش مىيابد ولى بعد از هفته اول به حدود طبيعى مىرسد كه كاهش اول ممكن است مربوط به كم شدن مصرف غذا به سبب تغيير عادت غذايى باشد . اثر روزه بر غلظت هورمون‌ها : نتايج گزارش شده در اين تحقيق نشان مىدهد كه تغييرات عمده‌اى در غلظت هرمونهاى تيروئيد T 3 , T 4 و جواب TSH به تزريق TRH در مردان ديده نمىشود و در زنان روزهاى آخر ماه رمضان كاهش مختصرى در T 3 , T 4 ديده مىشود كه با خوردن مواد كربوهيدراته دوباره به مقدار طبيعى مىرسد . و اين در حالى است كه ميزان هورمونهاى مربوط به توليد مثل تغييرى نشان نمىدهد همچنين مقدار پرولاكتين در روزه دارى تغيير نمىكند . در اين مطالعه هيچ‌گونه تغييرى نيز در گونادوتروپين‌ها و تستوسترون مشاهده نشده است . اثر روزه بر فعاليت كليه‌ها : در حجم و غلظت ادرار 24 ساعت ، PH و ميزان دفع ادرارى ، نيتروژن ، الكتروليتها و مواد محلول افراد روزه‌دار مورد